بومی گزینی یکی از مهمترین قوانین انتخاب رشته کنکور سراسری است که هر سال تأثیر قابل توجهی بر شانس قبولی داوطلبان در دانشگاهها دارد. بسیاری از داوطلبان تصور میکنند تنها رتبه و تراز کنکور در قبولی آنها مؤثر است، در حالی که بومی بودن نیز یکی از عوامل مهمی است که سازمان سنجش در پذیرش دانشجو به آن توجه میکند. به همین دلیل آشنایی با انواع بومی گزینی و نحوه اعمال آن میتواند به داوطلبان کمک کند تا انتخاب رشته هوشمندانهتری داشته باشند و شانس قبولی خود را افزایش دهند.
بومی گزینی چیست؟
بومی گزینی به روشی گفته میشود که در آن بخشی از ظرفیت پذیرش دانشگاهها به داوطلبان بومی همان منطقه اختصاص پیدا میکند. هدف از اجرای این سیاست، توزیع عادلانه فرصتهای آموزشی، کاهش مهاجرت دانشجویان، تأمین نیروی متخصص برای استانهای مختلف و کاهش هزینههای تحصیل و اسکان دانشجویان است.
در بسیاری از رشتهها، داوطلبی که بومی استان یا منطقه محل دانشگاه باشد، نسبت به فردی با شرایط علمی مشابه اما غیربومی، شانس بیشتری برای قبولی خواهد داشت. البته میزان تأثیر بومی گزینی به نوع رشته و شیوه پذیرش آن بستگی دارد.
داوطلب بومی چگونه مشخص میشود؟
سازمان سنجش بر اساس سوابق تحصیلی، محل اخذ مدرک و ضوابط اعلامشده، بومی بودن هر داوطلب را مشخص میکند. در اغلب موارد، استان محل تحصیل سه سال آخر دوره متوسطه یا محل دریافت مدرک دیپلم ملاک تعیین بومی بودن است. بنابراین ممکن است محل تولد یا محل سکونت فعلی، معیار اصلی تعیین بومی بودن نباشد.
انواع بومی گزینی در کنکور
بومی گزینی در کنکور سراسری به چهار گروه اصلی تقسیم میشود که هر کدام برای رشتهها و دانشگاههای مختلف کاربرد دارند.
بومی گزینی استانی
در بومی گزینی استانی، رقابت اصلی میان داوطلبان یک استان انجام میشود. یعنی اگر دانشگاهی پذیرش استانی داشته باشد، اولویت با داوطلبان همان استان خواهد بود.
برای مثال اگر دانشگاهی در استان اصفهان رشتهای را به صورت استانی پذیرش کند، داوطلبان بومی استان اصفهان نسبت به داوطلبان سایر استانها شانس بیشتری برای قبولی خواهند داشت.
بخش قابل توجهی از رشتههای دانشگاه فرهنگیان، برخی رشتههای کاردانی و تعدادی از رشتههای کممتقاضی به صورت بومی استانی پذیرش میشوند.
بومی گزینی ناحیهای
در برخی رشتهها ظرفیت دانشگاهها به اندازهای نیست که هر استان به صورت مستقل پذیرش داشته باشد. در این شرایط چند استان همجوار در قالب یک ناحیه قرار میگیرند و پذیرش دانشجو در سطح همان ناحیه انجام میشود.
برای نمونه، استانهای تهران، البرز، قم، قزوین، مرکزی و سمنان در یک ناحیه قرار دارند و داوطلبان این استانها در رشتههای دارای گزینش ناحیهای با یکدیگر رقابت میکنند.
رشتههایی مانند حسابداری، مهندسی عمران، مهندسی کامپیوتر، مهندسی مکانیک، فیزیک، شیمی، ریاضیات، علوم و مهندسی آب و برخی رشتههای کشاورزی معمولاً در این گروه قرار میگیرند.
بومی گزینی قطبی
اگر تعداد دانشگاههای ارائهدهنده یک رشته در سطح کشور کمتر باشد، چند ناحیه در کنار یکدیگر یک قطب را تشکیل میدهند. در این حالت رقابت بین داوطلبان تمام استانهای عضو همان قطب انجام میشود.
هدف از این نوع گزینش آن است که داوطلبان برای تحصیل مجبور به مهاجرت به مناطق بسیار دور نشوند و در عین حال ظرفیت دانشگاهها نیز به شکل مناسب تکمیل شود.
بسیاری از رشتههایی مانند مهندسی صنایع، مهندسی مواد، مدیریت صنعتی، مدیریت دولتی، علوم سیاسی، جامعهشناسی، روانشناسی، علوم دامی و برخی رشتههای علوم انسانی در گروه گزینش قطبی قرار میگیرند.
گزینش کشوری
در برخی رشتهها به دلیل تعداد محدود دانشگاهها یا ماهیت خاص رشته، پذیرش به صورت کشوری انجام میشود. در این نوع گزینش، محل بومی بودن تأثیر مستقیمی در پذیرش ندارد و تمامی داوطلبان کشور با یکدیگر رقابت میکنند.
رشتههایی مانند مهندسی هوافضا، مهندسی نفت، مهندسی پزشکی، مهندسی شیمی، مهندسی دریا، مهندسی اپتیک و لیزر، علوم مهندسی، علوم کامپیوتر، فیزیک مهندسی، مهندسی انرژی و بسیاری از رشتههای خاص و بینرشتهای معمولاً به صورت کشوری پذیرش میشوند.
تفاوت بومی استانی، ناحیهای، قطبی و کشوری
تفاوت اصلی این چهار نوع گزینش در گستره رقابت است. در بومی استانی تنها داوطلبان یک استان با هم رقابت میکنند. در بومی ناحیهای چند استان همجوار در رقابت قرار میگیرند. در بومی قطبی دامنه رقابت گستردهتر شده و چند ناحیه را شامل میشود. اما در گزینش کشوری تمامی داوطلبان سراسر کشور بدون توجه به محل بومی بودن با یکدیگر رقابت خواهند کرد.
هرچه گستره رقابت بزرگتر باشد، معمولاً رقابت نیز دشوارتر خواهد شد.
آیا بومی گزینی شانس قبولی را افزایش میدهد؟
بله. اگر داوطلب در منطقه بومی خود انتخاب رشته کند، معمولاً احتمال قبولی او نسبت به داوطلب غیربومی با رتبه مشابه بیشتر است. به همین دلیل مشاوران انتخاب رشته همیشه توصیه میکنند علاوه بر علاقه به رشته، نوع گزینش هر دانشگاه نیز بررسی شود.
البته این موضوع به معنای عدم امکان قبولی در دانشگاههای سایر استانها نیست، بلکه در برخی رشتهها امتیاز بومی بودن میتواند نقش تعیینکنندهای در قبولی داشته باشد.
هنگام انتخاب رشته به چه نکاتی توجه کنیم؟
شناخت نوع گزینش هر رشته، بررسی دفترچه انتخاب رشته، توجه به رتبه در سهمیه، وضعیت بومی بودن، فاصله دانشگاه تا محل سکونت، کیفیت دانشگاه و بازار کار رشته از مهمترین عواملی هستند که باید هنگام انتخاب رشته مورد بررسی قرار گیرند.
بسیاری از داوطلبان تنها بر اساس علاقه یا رتبه انتخاب رشته میکنند، در حالی که ترکیب صحیح این عوامل با قوانین بومی گزینی میتواند نتیجه بسیار بهتری به همراه داشته باشد.
سخنی از مشاوران آویژه
بومی گزینی یکی از مهمترین قوانین پذیرش دانشجو در کنکور سراسری است که به چهار دسته استانی، ناحیهای، قطبی و کشوری تقسیم میشود. آشنایی با این تقسیمبندی به داوطلبان کمک میکند تا انتخاب رشتهای هوشمندانهتر انجام دهند و از امتیاز بومی بودن خود برای افزایش شانس قبولی استفاده کنند. بررسی دقیق نوع گزینش هر رشته، مطالعه دفترچه انتخاب رشته و استفاده از مشاوره تخصصی، مهمترین اقداماتی هستند که میتوانند مسیر ورود به دانشگاه را هموارتر کنند.
در مرکز مشاوره آویژه، مشاوران انتخاب رشته با بررسی رتبه، تراز، سهمیه، وضعیت بومی و علاقهمندیهای هر داوطلب، بهترین چینش انتخاب رشته را ارائه میدهند تا شانس قبولی در دانشگاههای برتر به حداکثر برسد و داوطلب با اطمینان بیشتری آینده تحصیلی خود را انتخاب کند.
منبع: طرح انصار سربازی
- ۰ ۰
- ۰ نظر